Zeytinburnu Kültür Sanat’ta her ay, kültür dünyamızın önemli isimleri hatırlanıyor. Edebiyat tarihimizin en önemli yazarlarından biri olan Memduh Şevket Esendal, vefatının 74. yılında özel bir programla anıldı. 21 Mayıs Perşembe akşamı saat 19.30’da başlayan programın moderatörlüğünü Prof. Dr. Abdullah Uçman üstlenirken Prof. Dr. Mehmet Samsakçı, Prof. Dr. Yakup Çelik ve Prof. Dr. Yasin Beyaz konuşmacı olarak panelde yer aldı.
Çok sayıda eseriyle Türk edebiyatında kalıcı izler bırakan Memduh Şevket Esendal, vefatının 74. yılında Zeytinburnu Kültür Sanat’ta anıldı. Memduh Şevket Esendal’ın eserlerinin ve edebiyat tarihimizdeki özel konumunun ele alındığı panelde Esendal, farklı açılardan değerlendirildi. Moderatörlüğünü Prof. Dr. Abdullah Uçman’ın üstlendiği programa Prof. Dr. Mehmet Samsakçı, Prof. Dr. Yakup Çelik ve Prof. Dr. Yasin Beyaz konuşmacı olarak katkıda bulundu.
“Esendal’da insanları anlama gayreti var.”
Prof. Dr. Mehmet Samsakçı, Esendal’ın eserlerine dair konuştu:
“Memduh Şevket Esendal öykülerinde de romanlarında da gür sesli, ön plana çıkan, kendisinden bahseden birisi değil. Onu yeniden okurken bir şey dikkatimi çekti. O sanki maruz fertlerin merhametli yazarı gibi. Onun karakterleri bürokratik mekanizmanın çarkları altında ezilen, bir türlü kendisi olamayan, kendi sesini yakalayamayan insanlar. Esendal’ın yazdıklarında -şahsi hayatında da var mı bilmiyorum- insanlara karşı bir acıma, sempati, anlama gayreti var.”
“Esendal’da çarpıcı final kaygısı yok.”
Prof. Dr. Yakup Çelik, Esendal’ın romanlarına dair bilgi verdi:
“Vassaf Bey ve Miras romanları tamamlanamadı. Esendal; öykülerinde çarpıcı bir sonla bitireyim, okuyucu her şeyi fark etsin endişesi taşımıyor. Ama romanı bitirebilirdi, diye düşünüyorum. Topluma dair mesajı da sunabilirdi.”
“Esendal, aslında bir zoraki diplomat.”
Prof. Dr. Yasin Beyaz, Memduh Şevket Esendal’ın hayatından kesitleri dinleyicilerle paylaştı:
“Esendal’ın diplomat olarak görevlendirilmesi, İsmet İnönü tarafından yapılıyor. 1926’daki İzmir Suikastı’na giden süreçte belki de onu kurtarmak için yaptığı bir şey. Aslında bu bir zoraki diplomatlık ve belki de Esendal’ı idam sehpasından kurtarıyor. Esendal da bunun bilincinde.”
Memduh Şevket Esendal Kimdir?
Türk öyküsünün en önemli isimlerinden biri olarak kabul edilen yazar, diplomat ve siyasetçidir. 1883’te Çorlu’da doğan Esendal, düzenli bir eğitim görmemesine rağmen kendisini yetiştirmiş, İttihat ve Terakkî çevresinde görev almış, Cumhuriyet döneminde ise Bakü, Tahran ve Kabil’de büyükelçilik yapmıştır. Özellikle gündelik hayatın sıradan insanlarını yalın, doğal ve gözleme dayalı bir anlatımla ele aldığı öyküleriyle tanınır. Türk edebiyatında “Çehov tarzı öykü”nün başlıca temsilcilerinden sayılan Esendal, Ayaşlı ile Kiracıları romanı ile de dikkat çekmiştir. Konuşma diline yaklaşan sade üslubu, insan ilişkilerindeki küçük ayrıntıları derin bir dikkatle işlemesi ve gündelik hayatın içindeki görünmez dramları ortaya koymasıyla modern Türk öyküsünde kalıcı bir yer edinmiştir. Esendal, 17 Mayıs 1952’de Ankara’da hayatını kaybetmiştir. Formun Altı
